Tireoidni hormon deluje na oksidativne procese u svim ćelijama organizma. Normalno se stvara u žljezdanom tkivu, spajanjem  sa anorganskim jodom koji se deponuje u žljezdi pod dejstvom tireotropnog hormona hipofize i tirozina.

Prema potrebama organizma, aktivni hormon se oslobađa iz žljezde pod dejstvom tireotropnog hormona. Potrebe organizma za jodom su minimalne ( oko 20-200 mikrograma dnevno). Međutim, u stanju stvarnog nedostatka joda ili povećanih potreba za njime ( na primer u vrijeme puberteta), proces sinteze tiroksina postaje nedovoljan , što ima za posledicu nalaz niskih vrijednosti slobodnih hormona u krvi. Ovo stanje izaziva pojačano lučenje tireotropnog hormona ( TSH) koji svojim dejstvom na tkivo žljezde dovodi do njene hiperplazije ( uvećanja).

Oboljenja štitne žljezde mogu biti praćena njenim difuznim uvećanjem ili nodularnim ( gušavost-struma) uvećanjem ili biti bez uvećanja tkivne mase. Danas, kada govorimo o oboljenjima ove žljezde sve se više zapaža genetska predispozicija.

Kako tireoidni hormon utiče na sve vitalne procese organizma, to je za mentalni i fizički razvoj od najvećeg značaja uzrast u kome dolazi do nedostatka hormona. Dugotrajna insuficijencija  ( nedovoljan rad ) štitne žljezde koja postoji od ranog djetinjstva (kretenizam) dovodi do nepovratnih posljedica. Hipofunkcija blažeg stepena, naročito u odraslih, može proći nezapaženo ili sa atipičnom simptomatologijom koja podsjeća na oboljenja drugih sistema. U tom slučaju, postavljanje dijagnoze najvećim dijelom se zasniva na laboratorijskim analizama-u glavnom na nalazu povišenih vrijednosti TSH.

U svakom slučaju, bez obzira na uzrast, kad god se pipa izolovani čvor koji nije praćen hiper ili hipofunkcijom, naročito ako on raste, treba imati u vidu mogućnost postojanja maligne bolesti žljezde.

Hipotireoidizam – mehanizam nastanka može biti kao posljedica primarnog oboljenja žljezde ili usled nedostatka tireotropnog hormona –TSH.

Kretenizam i juvenilna hipotireoza – osnovne karakteristike: patuljast rast, mentalna retardacija, suva, hladna koža žućkaste boje, izbačen trbuh, u lab. analizama – niske vrijednosti T4 i povišene vrijednosti holesterola u serumu, kao i povišenje vrijednosti tireotropnog hormona – TSH.

Hipotireoidizam odraslih – osnovne karakteristike:osjećaj slabosti, podbula koža žućkaste boje, rijetke- oskudno izražene obrve, veliki debeo jezik, usporen rad srca, anemija, u lab analizama – smanjenje vrednosti T4 kao i fiksacija radioaktivnog  joda u tkivu žljezde.

Hipertireoidizam –  ovo oboljenje je jedno od najčešćih oboljenja endokrinih žljezda. Najčešće obolijevaju osobe ženskog pola u dobi od 20 – 40 godina. Najčešći rani simptomi oboljenja su motorni nemir, nervoza, razdražljivost, lako zamaranje – naročito pred veče i neobjašnjiv gubitak u tjelesnoj težini uprkos jako pojačanom apetitu. Ovakve osobe se obično obilno znoje, ne podnose toplotu i pokazuju stalne brze i nekoordinirane pokrete čije amplitude mogu varirati od finog i sitnog do grubog tremora. Koža je topla i vlažna. Oči su sjajne, pogled može biti i ukočen a po nekad može postojati i otok oko očiju. Postoji ubrzani rast srca-tahikardija a može se registrovati i treperenje pretkomora i pojava srčane slabosti. U lab. analizama postoji povišena vrijednost T4 i povišena apsorpcija radioaktivnog  joda u tkivu žljezde.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *